These photos are copyrighted © 2017 All rights reserved. Unauthorized use prohibited

Aristarchos Observatory at Helmos 2.340m


Helmos Observatory is located on mount Helmos (Aroania) in the Northern Peloponnese at an altitude of 2340 m (22˚ 11' 46" East, 37˚ 59' 04" North), 130 km west of Athens and about 15 km from the city of Kalavryta. The site is one of the darkest areas in Greece and Europe.

The Aristarchos telescope (Ritchey-Chretien design) was constructed by the German company Carl Zeiss GmbH and was inaugurated in the summer of 2007. The field of view is about 10 arcmin in diameter at the sideport, and 1 degree diameter at the Cassegrain focus. The telescope can reach a limiting magnitude of V~24 in an hour of observation on a dark night, while the limiting magnitude for spectroscopy is about V~19 with the low resolution ATS spectrograph.

Historical Elements

 Aristarchus of Samos or Aristarchos (in Greek Αρίσταρχος) (310 BC - 230 BC) was a mathematician,  philosopher and astronomer, sometimes refered to as the Greek Copernicus. He was born on the  island of Samos and was the first to propose a heliocentric model of the solar system, a hypothesis  violently rejected by colleagues and fellow citizens since it was displacing the Earth from the center of  the universe (geocentric model). The latter was largely affected by the ideas of Aristotle and Ptolemy.  Aristarchus' model was put aside for almost 18 centuries for many reasons (Big Bang: The Origin of  the Universe, Simon Singh, Fourth Estate, 2005) when it was finally revived, developed and fully  confirmed by Copernicus and Brahe. Aristarchus was a copious writer but only one of his works has  survived, which is based on a geocentric view of the Cosmos. The title of his treatise was "On the Sizes  and Distances of the Sun and the Moon" and it was published in Oxford in 1688. Using correct geometric arguments, he deduced that the Moon's diameter was one third that of the Earth's, while the Sun's diameter was 20 times that of the Moon, since their apparent angular sizes seen from the Earth were just the same. Although his reasoning was correct, his results were erroneous due to lack of accurate observations. Following Eratosthenes' calculations of the circumference of the Earth, he concluded that the Moon's circumference was 14000 km, its true value being only about 11000 km. The fact that the Sun is larger than the Earth was taken as a mere indication of a heliocentric model. The work "On a System of the Cosmos" has been ascribed to Aristarchus. We know via citations in the writings of other scientists that he presented another book in favour of a heliocentric universe, though little evidence can be found about the origin of his ideas on this model.

"The earth revolves about the sun in the circumference of a circle, the sun lying in the middle of the orbit, and the sphere of the fixed stars, situated about the same center as the sun, is so great that the circular orbit of the earth is as small as a point compared with that sphere [Aristarchus of Samos c. 270 BCE]."

More Info |

Αστεροσκοπείο Χελμού

Λίγα Λόγια...

Το Αστεροσκοπείο Χελμού ή «Αστεροσκοπείο Αιμίλιος Χαρλαύτης» ανήκει στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και βρίσκεται στην Αχαΐα, στη δεύτερη ψηλότερη κορυφή του όρους Χελμός, τη Νεραϊδοράχη, σε υψόμετρο 2.340 μέτρων, επάνω από το χιονοδρομικό κέντρο Καλαβρύτων. Η τοποθεσία αυτή επιλέχθηκε γιατί είναι από τα σημεία της Ευρώπης με τη χαμηλότερη φωτορύπανση και το τηλεσκόπιο είναι συνήθως πάνω από τα σύννεφα. Οι πρώτες ενέργειες και τα πρώτα σχέδια έγιναν το 1997. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 2001 και οι κτιριακές του εγκαταστάσεις στοίχισαν 10 εκατομμύρια ευρώ. Το 2007 έγιναν τα τελευταία έργα, η ηλεκτροδότηση και η οδική πρόσβαση.

Στο Αστεροσκοπείο Χελμού έχει εγκατασταθεί το κατοπτρικό τηλεσκόπιο Αρίσταρχος, το οποίο στοίχισε 4 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία προήλθαν από ευρωπαϊκά κονδύλια του Υπουργείου Ανάπτυξης και κατασκευάστηκε από τη γερμανική εταιρία Zeiss. Η εγκατάστασή του έγινε το 2004 και από τότε μέχρι το 2007, που παραδόθηκε επίσημα, πραγματοποιήθηκε σειρά δοκιμών. Θεωρείται ένα από τα πιο προηγμένα τεχνολογικά τηλεσκόπια της Ευρώπης.[1] Έχει διάμετρο 2,3 μέτρα και μεγάλη ακρίβεια στόχευσης και παρακολούθησης ουράνιων αντικειμένων. Με χρηματοδότηση των πανεπιστημίων της Πάτρας και του Μάντσεστερ, καθώς και του Ευγενιδείου Ιδρύματος, έχουν τοποθετηθεί στο τηλεσκόπιο κάμερες και ειδικά επιστημονικά όργανα. Έχει επίσης τη δυνατότητα της αλλαγής στόχου σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και η λειτουργία του απαιτεί σκοτεινό ουρανό, αφού είναι ευρύτατου οπτικού πεδίου, τύπου Ρίτσεϋ-Κρετιέν. Έχει πάρει το όνομά του από τον Αρίσταρχο τον Σάμιο, αστρονόμο της αρχαιότητας,(ο οποίος πρώτος διετύπωσε ότι το κέντρο του τότε γνωστού "σύμπαντος", ήταν ο ήλιος και όχι η Γη , κατά την τότε επικρατούσα άποψη). Το τηλεσκόπιο ανήκει στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, και είναι το μεγαλύτερο των Βαλκανίων και το δεύτερο μεγαλύτερο της Ηπειρωτικής Ευρώπης.[2] Το τηλεσκόπιο υπολειτουργεί, καθώς δεν παρασχέθηκαν τα απαραίτητα κονδύλια από το ελληνικό κράτος για την υποστήριξή του με τεχνικό προσωπικό.[3]

  • Ο Αιμίλιος Χαρλαύτης ήταν Έλληνας αστροφυσικός, προς τιμή του οποίου ονομάσθηκε το Αστεροσκοπείο Χελμού κατά τα εγκαίνιά του. Ο Χαρλαύτης ήταν επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας που εγκατέστησε το τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος» αλλά δεν πρόλαβε να το δει ολοκληρωμένο, αφού έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια ορειβασίας στο όρος Μαίναλο το 2005[4].